Konaklama Tesislerinde Kimlik Fotokopisi Alınması KVKK’ya Aykırı mı?(Kişisel Verileri Koruma Kurulu İlke Kararı – 2025/2120)

Turizm ve otelcilik sektöründe uzun yıllardır uygulanan konaklayan misafirlerden T.C. kimlik belgesi fotokopisi alınması, Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 2025 tarihli İlke Kararı ile açık biçimde hukuka aykırı kabul edilmiştir.

Bu karar, otel, motel, pansiyon ve tüm konaklama tesisleri açısından KVKK uyum sürecinde kritik bir dönüm noktası niteliğindedir.

Kimlik Fotokopisi Almak Neden Hukuka Aykırı?

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) uyarınca kişisel veriler;

• Açık rıza olmaksızın

• Kanunda açıkça öngörülmeyen durumlarda

işlenemez.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, kimlik belgesinin fotokopi veya dijital kopya yoluyla kaydedilmesinin, veri minimizasyonu ve ölçülülük ilkelerine aykırı olduğunu belirtmiştir.

Konaklama Tesisleri Kimlik Bilgisi Alabilir mi?

Evet, ancak sınırlı ölçüde.

1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu, konaklama tesislerine kimlik bildirim yükümlülüğü getirmektedir. Bu yükümlülük;

• Kimlik belgesinin ibraz edilmesi

• Gerekli bilgilerin sisteme kaydedilmesi

ile sınırlıdır.

⚠️ Kimlik belgesinin fotokopisinin alınması veya taranması, kanunda açıkça öngörülmüş bir zorunluluk değildir.

Açık Rıza Alınması Uygulamayı Hukuka Uygun Hale Getirir mi?

Hayır.

Kurul’a göre konaklama hizmetinden yararlanmak isteyen kişinin, hizmetin sunulabilmesi için rıza vermeye zorlanması, açık rızayı geçersiz kılar.

Bu nedenle;

• “Açık rıza aldık” savunması

• Kimlik fotokopisi uygulamasını hukuka uygun hale getirmez

Oteller ve Konaklama Tesisleri Ne Yapmalı?

KVKK’ya uyum sağlamak isteyen konaklama tesisleri için zorunlu adımlar şunlardır:

✅ Yapılması Gerekenler

• Kimlik belgesi sadece ibraz yoluyla kontrol edilmelidir

• Gerekli bilgiler, Kimlik Bildirme Kanunu kapsamında kayıt altına alınmalıdır

• Aydınlatma metinleri güncellenmelidir

• Çalışanlara KVKK farkındalık eğitimi verilmelidir

❌ Yapılmaması Gerekenler

• Kimlik fotokopisi almak

• Kimliği taramak veya dijital ortamda saklamak

• “Rıza verdiniz” gerekçesiyle veri çoğaltmak

KVKK’ya Aykırılığın Sonuçları Nelerdir?

Kimlik fotokopisi uygulamasına devam eden işletmeler açısından;

• İdari para cezaları

• Kurul kararlarıyla veri silme / imha yükümlülüğü

• Şikâyet ve denetim süreçleri

gündeme gelebilir